Dwaj politycy podczas konferencji prasowej, kadr z dystansu. Na pierwszym planie głowy dziennikarzy, słuchających konferencji prasowej.

Rada nieformalna JHA: ministrowie spraw wewnętrznych o obszarach strategicznych dla bezpieczeństwa wewnętrznego w UE

Artykuł 30 stycznia 2025

Komisarz ds. spraw wewnętrznych i migracji Magnus Brunner i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Siemoniak © Kancelaria Prezesa Rady Ministrów/ PAP S.A

W czwartek, 30 stycznia w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, na ternie Cytadeli Warszawskiej, odbyło się nieformalne posiedzenie ministrów spraw wewnętrznych poświęcone bezpieczeństwu UE w zakresie migracji i ochrony ludności oraz zapobieganiu przestępczości.

Radzie przewodniczył minister Tomasz Siemoniak. W spotkaniu uczestniczyli również wiceministrowie Maciej Duszczyk oraz Wiesław Leśniakiewicz.

Komisję Europejską reprezentowali Komisarz ds. wewnętrznych i migracji Magnus Brunner oraz Komisarz ds. równości, gotowości i zarządzania kryzysowego Hadja Lahbib.

Polska sprawująca prezydencję przygotowała trzy opracowania, w których znalazły się pytania, na które odpowiadali ministrowie z poszczególnych państw członkowskich.

Goszczący w Warszawie ministrowie spraw wewnętrznych UE przedyskutowali trzy główne wyzwania z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego przed jakimi stanęła UE, a mianowicie: przeciwdziałanie nielegalnej migracji, wzmocnienie ochrony ludności i zapobieganie przestępczości zorganizowanej. Naszym pracom przyświecał jeden cel: zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony mieszkańców Unii w zmieniającym się środowisku geopolitycznym.
Tomasz Siemoniak
Tomasz Siemoniak Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Nowe innowacyjne rozwiązania w zarządzaniu migracją

Podczas pierwszej sesji poświęconej polityce migracyjnej, ministrowie skoncentrowali się na wyzwaniach związanych z bardziej efektywnym niż do tej pory zarządzaniem migracjami.  

Wyzwania te dotyczą:

  • wykorzystywania migrantów w działaniach hybrydowych;
  • nadużywania prawa uchodźczego przez autorytarne reżimy i grupy przestępcze
  • oraz narastające napięcia społeczne.

Szczególną uwagę poświęcono innowacyjnym rozwiązaniom w polityce migracyjnej, w tym nowych podejściach do polityki powrotów i współpracy w państwami trzecimi. Omówiono również kwestie związane z instrumentalizacją migracji.

Podczas spotkania podkreślono, że skuteczna polityka migracyjna wymaga połączenia wysiłków państw członkowskich w zarządzaniu migracją oraz ścisłej współpracy z krajami tranzytowymi i pochodzenia migrantów.

Szczególny nacisk położono na walkę z przemytem ludzi, w tym wzmocnienie działań takich instytucji jak Frontex i Europol.

Podkreślono wartość edukacji w krajach emigracyjnych, aby przeciwdziałać dezinformacji i ryzykom związanym z nielegalną migracją.

Za priorytet uznano ochronę granic zewnętrznych oraz operacyjność strefy Schengen.

Wzmacnianie gotowości cywilnej i wojskowej Europy

Podczas lunchu roboczego skupiono się na dyskusji w kontekście rekomendacji z raportu byłego Prezydenta Finlandii Sauli Niinistö „Razem bezpieczniej: Wzmocnienie gotowości cywilnej i wojskowej Europy”. Raport ten przedstawia szereg rozwiązań, które w praktyczny i znaczący sposób mogą przyczynić się do poprawy odporności i gotowości UE w obliczu wieloaspektowych zagrożeń, także o charakterze hybrydowym. 

W lunchu oprócz uczestników posiedzenia wziął udział zdalnie autor raportu Sauli Niinistö, a także Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy Rafał Trzaskowski.

Ministrowie omówili wkład sektora spraw wewnętrznych w budowanie odporności UE na zagrożenia hybrydowe, a także poruszyli zagadnienia związane z budowaniem unijnej gotowości na kryzysy, w tym wywoływane zmianami klimatu.

Ważnym tematem dyskusji była możliwość integracji systemów ochrony ludności i obrony cywilnej wśród państw członkowskich. Uczestnicy podkreślili rolę solidarności między krajami UE w obliczu różnorodnych zagrożeń, takich jak klęski żywiołowe, ataki hybrydowe czy konflikty zbrojne.

Ponadto, dyskusja skupiła się na roli Unii Europejskiej i NATO w zapewnianiu obywatelom dostępu do zasobów krytycznych. Podkreślono również konieczność synergii pomiędzy system współpracy pomiędzy instytucjami zarządzającymi siłami zbrojnymi a instytucjami zapewniającymi bezpieczeństwo i porządek publiczny, tak aby zmaksymalizować ich skuteczność w reagowaniu na współczesne zagrożenia.

Bezpieczeństwo jest podstawowym prawem wszystkich Europejczyków i warunkiem koniecznym dla naszego dobrobytu gospodarczego i konkurencyjności. Nie ma demokracji bez bezpieczeństwa. Nie ma wolności bez bezpieczeństwa. Nie ma dobrobytu bez bezpieczeństwa.
Magnus Brunner
Magnus Brunner Komisarz ds. wewnętrznych i migracji

Nowa strategia bezpieczeństwa wewnętrznego UE

Ostatni blok tematyczny w tym dniu poświęcono rozwijaniu nowej Strategii Bezpieczeństwa Wewnętrznego UE, której przyjęcie planowane jest podczas pierwszych stu dni pracy nowej KE.

Ministrowie omówili sytuację w jakiej znajduje się UE w obliczu coraz bardziej złożonych zagrożeń, w szczególności związanych z terroryzmem, cyberprzestępczością, atakami hybrydowymi oraz przestępczością zorganizowaną. Podkreślono, że UE musi dostosować swoje działania do dynamicznie zmieniającego się środowiska, obejmując także wymiar cyfrowy, gospodarczy i energetyczny.

Dzięki współpracy i zaangażowaniu ministrów udało się zebrać najważniejsze uwagi i kierunki przyszłych działań, które posłużą do sfinalizowania Strategii przez Komisję Europejską. Nakreślają one wizję przyszłości, w której bezpieczeństwo wewnętrzne staje się integralnym elementem wszystkich polityk unijnych. 

W dyskusji zaznaczono także potrzebę ścisłej współpracy z państwami trzecimi, aby stawić czoła ponadnarodowemu charakterowi wyzwań w zakresie bezpieczeństwa.

Politycy zgromadzeni do zdjęcia grupowego

Family photo ministrów spraw wewnętrznych podczas nieformalnej rady JHA w Warszawie © Kancelaria Prezesa Rady Ministrów/PAP S.A

Dalsze działania

Nieformalne posiedzenie ministrów spraw wewnętrznych w formacie nieformalnej Rady JHA w Warszawie zapisało się jako znaczący krok w kierunku bezpieczniejszej Europy. To wydarzenie, które zarysowało konkretne działania i wyznaczyło nowe standardy współpracy w Unii Europejskiej.

Wnioski z sesji nie tylko odpowiadają na współczesne wyzwania, ale kładą fundamenty pod bardziej zintegrowaną, skoordynowaną i odporną Europę. Będą one stanowić kluczowy wkład w dalsze działania Rady UE, przyczyniając się do poprawy bezpieczeństwa i dobrobytu obywateli całej Unii Europejskiej.

Ważne

Kolejne, formalne posiedzenie Rady JHA zaplanowane są na: Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 5/3/2025 i Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 7/3/2025.

Podczas polskiej prezydencji odbędą się dwa formalne posiedzenia Rady UE ds. sprawiedliwości i spraw wewnętrznych (JHA).

JHA to jedna z najistotniejszych platform do zacieśniania współpracy w UE oraz wypracowania efektywnych rozwiązań w obliczu współczesnych wyzwań związanych z bezpieczeństwem - migracjami, przygotowaniem ludności na ryzyka hybrydowe oraz w zakresie przeciwdziałania przestępczości.

Nieformalne spotkanie ministrów: 30-31 January in Warsaw

Minister Tomasz Siemoniak na konferencji prasowej 30 stycznia 2025 r. © UE

Komisarz Magnus Brunner na konferencji prasowej 30 stycznia 2025 r. © UE